Alergia na białka mleka krowiego – co warto wiedzieć?

Wśród alergizujących składników odżywczych białka mleka zajmują wysoką pozycję. Objawy, jakie występują, są nie tylko uciążliwe, ale w niektórych sytuacjach mogą być niebezpieczne. Czym jest alergia na białka mleka krowiego i jakie są jej przyczyny? Czym się przejawia takie uczulenie? Kogo zwykle dotyczą? Aby dowiedzieć się więcej – przeczytaj ten artykuł.

Czym jest alergia na białka mleka krowiego i dlaczego one uczulają?

To rodzaj alergii pokarmowej wywoływanej przez białka obecne w krowim mleku – kazeiny i serwatki. W przebiegu tej dolegliwości system immunologiczny nieprawidłowo reaguje na pojawienie się ich w organizmie, traktując je jako zagrożenie. Skaza białkowa, jak jeszcze nazywa się tę przypadłość, najczęściej występuje u dzieci do 3 roku życia i jest jedną z najpowszechniejszych form uczulenia u maluchów. W większości przypadków alergia na białko mleka mija wraz z wyjściem z wieku dziecięcego. Tylko w rzadkich przypadkach osoby dorosłe zmagają się z nią lub z jej skutkami.Warto przy tym odróżnić alergię na białka mleka krowiego od nietolerancji laktozy. W obu przypadłościach działa inny mechanizm – przy skazie białkowej to reakcja systemu immunologicznego, z kolei nietolerancja pokarmowa wynika z niedoboru enzymu laktazy. Co więcej – skutki obu tych przypadłości są różne. W przypadku uczulenia często konieczne jest całkowite zrezygnowanie z nabiału.

Jakie są przyczyny skazy białkowej?

Co do zasady nie da się wyodrębnić jednego konkretnego powodu, dlaczego występuje alergia na mleko krowie. Wskazuje się, że mogą się na to nakładać czynniki genetyczne wraz ze środowiskowymi. Istnieje także prawdopodobieństwo, że na wykształcenie się skazy białkowej u dziecka może wpływać sposób żywienia i styl życia matki w ciąży. Co ciekawe – eliminacja nabiału z diety w trakcie rozwoju płodu potencjalnie zwiększa ryzyko wystąpienia tej alergii.Z drugiej strony duże znaczenie ma rozwój układów immunologicznego i pokarmowego. U maluchów odporność, zależna m.in. od mikrobiomu jelitowego, wciąż się wykształca. Dlatego mogą one być bardziej podatne na działanie tych białek, a ich organizm może reagować obronnie na nie.

Jakie są typowe objawy alergii na białka mleka krowiego?

Alergia ta często przejawia się różnymi współwystępującymi objawami. Mogą być przy tym:

• ostre,
• podostre,
• przewlekające się,
• przewlekłe.

Same zaburzenia bywają IgE-zależne (czyli decydującą rolę odgrywają w niej przeciwciała klasy immunoglobuliny E), IgE-niezależne (aktywują się głównie limfocyty T lub inne klasy przeciwciał) lub mieszane. Od tych czynników zależy rodzaj i intensywność objawów. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z pokrzywkami i obrzękami naczynioworuchowymi. Obok tych i innych objawów skórnych (w tym wysypki i rumienia), mogą pojawić się dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym wymioty, nudności czy biegunki. Rzadziej występuje wstrząs anafilaktyczny, będący stanem zagrożenia życia.Przy zaburzeniach IgE-niezależnych mówimy o stanach zapalnych konkretnych odcinków układu pokarmowego. Zazwyczaj chodzi o zapalenia odbytnicy, okrężnicy i jelita cienkiego. Może z nimi występować także przewlekła biegunka. W typie mieszanym charakterystycznym objawem jest m.in. eozynofilowe zapalenie przełyku i (lub) żołądka. Często też pojawia się atopowe zapalenie skóry.

Możliwe powikłania alergii na białka mleka krowiego

W zależności od ostrości i typu objawów alergię na krowie mleko określa się jako łagodną, umiarkowaną lub ciężką. W dwóch pierwszych przypadkach, mimo że uciążliwe, symptomy te nie wpływają znacząco na rozwój dziecka.W sytuacji jednak, gdy alergia na mleko krowie ma postać ciężką, może dojść do zaburzenia wzrastania, m.in. z powodu biegunki i braku apetytu. Poza tym istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiej anemii, hipoalbuminemii (obniżenia stężenia albumin), a także objawów ze strony układu oddechowego, w tym ostrego obrzęku krtani oraz obturacji oskrzeli. W najgorszym przypadku dochodzi do ww. wstrząsu anafilaktycznego.

Leczenie alergii na białko mleka krowiego

W pierwszej kolejności trzeba przejść przez stosowną diagnostykę. Lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem (lub rodzicem, jeśli sprawa dotyczy dziecka), a także analizuje dzienniczek dietetyczny. Następnie zleca badania z krwi lub wykonuje punktowe testy skórne. Jeśli zostanie stwierdzone uczulenie na białko mleka krowiego, konieczne jest dostosowanie diety stosownie do wymogów chorego.Oznacza to więc wyeliminowanie alergenu z diety, więc zarówno mleka, jak i jego przetworów czy produktów zawierających je jako składnik. W przypadku, gdy dziecko karmione jest mlekiem matki, ona również musi zrezygnować na ten czas ze spożywania produktów zawierających te białka. Ponadto – lekarz może zalecić stosowanie produktu mlekozastępczego. W określonych sytuacjach przepisuje też leczenie farmakologiczne.

Uczulenie na białko mleka krowiego – podsumowanie

Jak wspomnieliśmy wyżej – w większości przypadków z alergii na mleko krowie się wyrasta. Organizm uodparnia się na nie zazwyczaj w wieku około 1-2 lat. Nim jednak przywróci się nabiał do diety, lekarz, po około 6-12 miesiącach od diagnozy, wykonuje test prowokacyjny, polegający wykonaniu doustnej próby. Jeśli objawy nie występują – dziecko nabyło odporność na te składniki. Jeśli jednak się utrzymują – istnieje ryzyko, że utrzymanie diety eliminacyjnej będzie potrzebne przez całe życie.