Czym jest choroba Hashimoto?
Choroby cywilizacyjne przyjmują różną postać. Wiele z nich wynika nie tylko ze stresu czy błędów w stylu życia, ale także z powodów środowiskowych. Do najpoważniejszych dolegliwości, które istotnie wpływają na codzienność chorych, należy choroba Hashimoto. W tym artykule opowiem o niej więcej – czym jest, jakie daje objawy i jak wygląda leczenie. Zapraszam do zapoznania się z poniższą treścią.
Choroba Hashimoto – czym jest?
Medyczna nazwa Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Stanowi ono schorzenie, w którym system immunologiczny organizmu zaczyna błędnie atakować własne komórki, także te tworzące właśnie ten narząd. Obecnie to jedna
z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych.
Tarczyca odgrywa ogromną rolę w organizmie. Odpowiada bowiem za produkcję tyroksyny (T4) i trójjodotyroksyny (T3). To hormony odpowiedzialne za kontrolowanie procesów metabolicznych w organizmie, więc tempo przetwarzania energii.
Choroba Hashimoto powoduje tzw. naciek limfocytarny. Wynika to z faktu, że przeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy, w tym (anty-TPO i anty-TG), uczestniczą w procesie autoimmunologicznym, w którym niszczone są tyreocyty czyli komórki tarczycy. W efekcie tego działania pojawia się przewlekły, bezbolesny stan zapalny. W jego wyniku dochodzi do włóknienia tkanek tarczycy, a tym samym do obniżenia poziomu, a nawet trwałego niedoboru jej hormonów. W efekcie zaczyna się problem z zaburzeniami metabolicznymi i nie tylko.
Jakie są objawy choroby Hashimoto?
Dolegliwość ta jest utajona. Potrafi bowiem przez wiele lat pozostawać bezobjawowa,
a tarczyca długo pracuje względnie prawidłowo. Symptomy zaczynają występować w sytuacji, gdy organ ten został na tyle wyniszczony, że pojawiły się oznaki jego niedoczynności. Wcześniej występują jednak pewne sygnały alarmowe, które mogą świadczyć o tym, że
z tarczycą dzieje się coś złego. Niespecyficzne objawy Hashimoto to np.:
przewlekłe zmęczenie i senność – chorzy odczuwają brak energii do życia, a sen nie jest w stanie zapewnić im wypoczynku,
niekontrolowany przyrost masy ciała – z racji spowolnienia metabolizmu i tendencji do zatrzymywania wody w organizmie zaczyna wzrastać waga,
stałe uczucie chłodu, wrażenie stale marznących stóp i dłoni,
zaburzenia nastroju – osoby z Hashimoto często cierpią z powodu stanów apatycznych, lękowych i depresyjnych, nierzadko zdarza się też mgła mózgowa (czyli problemy z koncentracją i pamięcią).
Przy rozwijającym się autoimmunologicznym przewlekłym zapaleniu tarczycy pojawiają się również problemy dermatologiczne. Skóra staje się sucha, szorstka (zwłaszcza na łokciach
i kolanach), a paznokcie łamliwe. Ponadto zauważa nadmierne łysienie. Oprócz tego zwalnia perystaltyka jelit, co skutkuje zaparciami. U kobiet natomiast obserwuje się zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz problemy z płodnością.
Przyczyny choroby Hashimoto
Aktualnie uznaje się, że nie ma jednej, zdefiniowanej przyczyny. Choroba tarczycy Hashimoto jest dolegliwością o podłożu wieloczynnikowym. Jednocześnie wskazuje się, że częściej narażone są na nią osoby o konkretnych predyspozycjach genetycznych, a także wystawione na bodźce środowiskowe.
Innymi słowy – jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki chorób autoimmunologicznych, w tym Hashimoto, cukrzyca typu 1., celiakia czy reumatoidalne zapalenie stawów, to ryzyko wystąpienia tej przypadłości jest wyższe. Z drugiej strony dostrzega się korelację między przewlekłym stresem (wpływającym na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza), infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi oraz nadmierną podażą jodu w diecie, a występowaniem Hashimoto.
Należy dodać, że choroba ta częściej dotyczy też kobiet, nawet od 7 do 10 razy częściej niż mężczyzn. Wiąże się więc ją z działaniem estrogenów i prolaktyny, wpływających na odpowiedź odpornościową. Szczególnym okresem ryzyka jest moment „burzy hormonalnej” – po porodzie lub w trakcie menopauzy.
Diagnostyka i leczenie choroby Hashimoto
Aby zdiagnozować chorobę Hashimoto, konieczne jest zestawienie objawów z wynikami badań laboratoryjnych i obrazowych. Z tego powodu lekarz zleca badanie poziomu:
TSH (hormonu tyreotropowego), wydzielanego przez przysadkę mózgową; wyższe stężenie sugeruje zaburzenia pracy tarczycy,
wolnych hormonów (fT3 i fT4) – jeśli są poniżej dolnych wartości norm, potwierdzają niedoczynność,
przeciwciał anty-TPO i anty-TG, których wysoki poziom świadczy
o autoimmunologicznym charakterze zapalenia.
Wykonuje się również USG tarczycy. Jeśli narząd ten ma zmniejszoną objętość
i niejednorodną strukturę miąższu, a do tego inne czynniki wskazują na potencjalną chorobę – diagnozuje się stan zapalny.
Jak natomiast wygląda leczenie choroby Hashimoto? Aktualnie nie mamy terapii przyczynowej, która by cofnęła lub zahamowała ten proces. Dlatego najczęściej stosowaną metodą terapeutyczną jest uzupełnianie niedoborów brakujących hormonów tzw. substytucja. Lekarze tym samym przepisują analogi hormonów, w tym lewotyroksynę (L-T4). W większości przypadków trzeba je brać do końca życia.
Jak można wspierać leczenie w chorobie Hashimoto?
Leczenie farmakologiczne stanowi w tym przypadku fundament. Jednak można wspierać swój organizm przez wprowadzenie w swoim trybie życia zdrowych zmian. Wskazana jest m.in. dieta przeciwzapalna, bogata w pełnowartościowe białko i zdrowe kwasy tłuszczowe. Zaleca się też spożywanie węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym. Czasem włącza się suplementację (po konsultacji z lekarzem) selenu, cynku, żelaza i witaminy D3. Ponadto osobom z chorobą Hashimoto poleca się zdrową regenerację (obejmującą 7-8-godzinny sen) i unikanie stresu.
