Grzybica głowy – objawy, powody, leczenie

Uporczywy świąd skóry głowy, łysienie, intensywny łupież… Objawy te mogą być powodowane przez różne dolegliwości. Do najczęstszych jednak należy grzybica głowy. To mocno uprzykrzająca codzienne funkcjonowanie choroba, z którą jednak można skutecznie walczyć. Jeśli chcesz dowiedzieć się o niej więcej – zachęcamy do przeczytania tego artykułu. W nim wyjaśniamy, czym jest ta dolegliwość, skąd się bierze, jakie daje objawy i w końcu – przedstawimy metody leczenia. Zapraszamy!

Czym jest grzybica głowy?

To rodzaj infekcyjnej i zakaźnej choroby o charakterze dermatologicznym, wynikającej bezpośrednio z obecności na skórze głowy grzybów z grupy dermatofitów. Może ona pojawić się u osób w dowolnym wieku, jednak wskazuje się, że najbardziej narażone są na nią dzieci i młodzież w wieku nastoletnim, co przypisuje się wciąż nierozwiniętemu systemowi immunologicznemu.Należy dodać, że grzybica skóry głowy dzieli się na kilka podtypów, a do najczęściej występujących zalicza się:drobnozarodnikową,strzygącą,woszczynową.Pierwszy rodzaj przejawia się występowaniem specyficznych, szarych łusek, przypominających popiół. Może być powierzchowna lub głęboka. Grzybica strzygąca natomiast przejawia się wrażeniem nierówno obciętych włosów. Częściej cierpią na nią dzieci. Typ woszczynowy daje charakterystyczny objaw w postaci żółtych strupów na skórze głowy (tarczek woszczynowych). Występuje zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Warto dodać, że rodzaje grzybic głowy są skorelowane z konkretnymi gatunkami grzybów. Więcej o  ich objawach i skutkach piszemy poniżej.

Przyczyny grzybicy głowy

Podstawową jej przyczyną jest bezpośredni kontakt z przedmiotami, które mogą przenosić zarodniki dermatofitów. Czynnik ryzyka stanowi używanie tych samych ręczników, nakryć głowy czy szczotek lub grzebieni. Co więcej – źródłem zakażenia mogą być również zwierzęta, w tym domowe pupile, np. koty czy psy.Wymienia się także pewne czynniki ryzyka, mogące zwiększać prawdopodobieństwo, że pojawią się (i „zadomowią”) grzyby, w tym np. drożdżaki, na skórze głowy.

Wymienia się wśród nich:

• niewłaściwą higienę – wspomniane korzystanie z tych samych ręczników czy szczotek,
• choroby obniżające sprawność układu immunologicznego – w tym białaczkę, niektóre nowotwory czy HIV,
• ciągły stres i inne czynniki obniżające odporność (w tym niewłaściwe żywienie),
• przyjmowanie wybranych leków – np. sterydów czy antybiotyków,
• utrzymującą się przez długi czas wilgoć na skórze głowy (np. noszenie czapki na mokre włosy – wilgoć i ciepło sprzyjają rozwojowi grzybów).

Jakie daje objawy grzybica głowy?

Symptomy tej dolegliwości można podzielić na ogólne, jak i charakterystyczne dla każdego typu. Jakie są objawy grzybicy skóry głowy, które występują w każdym z tych przypadków?Przede wszystkim zmienia się wygląd włosów. Łodygi stają się matowe, łamliwe i tracą swoją elastyczność. Dodatkowo często dochodzi do ich utraty – pojawia się więc łysienie,  zazwyczaj typu plackowatego. Dużo więcej jednak dzieje się na skórze – pojawiają się ogniska zapalne w formie zaczerwienień i obrzęków. Czasem też występują krosty lub grudki, a naskórek zaczyna się łuszczyć, co przypomina łupież. Często towarzyszy im również świąd (choć warto podkreślić, że nie zawsze on występuje) o różnym stopniu nasilenia.Jakie są natomiast symptomy charakterystyczne dla poszczególnych rodzajów grzybicy skóry głowy? O tym piszemy poniżej.

Objawy grzybicy drobnozarodnikowej

W przypadku tego typu dolegliwości zmiany mają zwykle regularny, kolisty kształt, a na skórze występują wspomniane popielate łuski. Same włosy zaś często łamią się na tej samej wysokości, zwykle na wysokości kilku milimetrów. Przy diagnostyce wykorzystuje się tzw. lampę Wooda, w której świetle  zmiany te zaczynają fosforyzować, przyjmując jasnozielony kolor.

Symptomy grzybicy strzygącej

W przypadku choroby tego typu najbardziej charakterystyczne jest wspomniane wyżej „nierówne przystrzyżenie”, ale to nie jedyny typowy objaw. Oprócz tego włosy łamią się tuż przy skórze, więc miejsce objęte infekcją wygląda, jakby było usiane czarnymi kropkami. Ogniska grzybicy strzygącej są zdecydowanie mniejsze niż w typie drobnozarodnikowym, ale za to występują w większej ilości. W zależności od tego, czy zakażenie jest powierzchowne, czy głębokie, stan zapalny może być odpowiednio albo bardziej dyskretny, albo ewidentny, przejawiający się bolesnymi guzkami, często zawierającymi treść ropną.

Grzybica woszczynowa – objawy

Choć jest najrzadsza, to tego typu grzybica na głowie – jeśli nieleczona – dokonuje bardzo poważnych spustoszeń. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego. Najbardziej charakterystyczne dla niej są ww. żółte tarczki. Mają one zwykle od kilku milimetrów do nawet centymetra. W środku zaś mają wgłębienie i zwykle przylegają mocno do podłoża. Dodatkowo wydzielają nieprzyjemny, mdły zapach.Na czym polega destrukcyjność tego typu? Otóż w przeciwieństwie do powyższych rodzajów, nie wpływa tylko na łodygi włosów (tracą blask, stają się szorstkie i suche), ale przede wszystkim – grzyby te niszczą mieszki włosowe. To z kolei powoduje bliznowacenie i powstawanie nieodwracalnych zmian. Innymi słowy – łysienie w przypadku tego typu choroby może być trwałe.

Diagnostyka i leczenie grzybicy głowy

W pierwszej kolejności należy wykonać odpowiednie badania. To, czy w danym przypadku występuje grzybica owłosionej skóry głowy, stwierdza lekarz dermatolog na podstawie badania mikroskopowego włosów, jak i badania mikrobiologicznego. Wykorzystuje także ww. lampę Wooda, służącą do różnicowania typu drobnozarodnikowego od innych.

Leczenie grzybicy przebiega w sposób systemowy. Oznacza to, że konieczne jest połączenie leków doustnych, w tym takich jak:

• terbinafina,
• itrakonazol,
• flukonazol,

ze środkami działającymi miejscowo, aplikowanymi na ogniska choroby. Wśród nich są np. kremy, maści, płukanki oraz specjalistyczne szampony zawierające np. ketokonazol, ekonazol i cyklopiroksolaminę. Środki te stosuje się według zaleceń lekarza, ale zwykle leczenie miejscowe opiera się na myciu nimi skóry głowy 2 razy w tygodniu. Konieczne jest też cotygodniowe, krótkie strzyżenie włosów, aby uniknąć sytuacji, w której przetrwalniki grzybów pozostaną we włosach i będą potencjalną przyczyną nawrotu choroby.

Leki, jak i środki miejscowe, dobiera się stosownie do rodzaju dermatofitów, które zaatakowały skórę głowy. W konkretnych przypadkach, jeśli doszło do nadkażenia bakteriami, stosuje się także antybiotykoterapię. Leczenie choroby, jaką jest grzybica skóry głowy, trwa w większości przypadków około 7 tygodni. W tym czasie trzeba pamiętać również o innych podstawowych zasadach higieny, takich jak mycie grzebieni i czyszczenie szczotek czy odkażanie pościeli.

Jak unikać infekcji grzybiczych na głowie?

Podstawą profilaktyki grzybicy skóry głowy jest zawsze używanie własnych przedmiotów do rozczesywania i suszenia włosów. Nie powinno się także korzystać ze wspólnych nakryć głowy – czy to chusty, czy czapki. Ponadto bardzo ważne, aby regularnie myć włosy i skórę głowy, używając do tego najlepiej skutecznych, a przy tym odpowiednio łagodnych dla ciała środków. Po myciu zaś najlepiej je wysuszyć, w szczególności przed położeniem się spać lub założeniem nakrycia głowy. Należy również unikać kontaktu z futrem nieznanych zwierząt. Jak wskazaliśmy powyżej, to często od nich można zarazić się grzybicą. Własne zwierzaki (szczególnie wychodzące) też warto regularnie badać, zwłaszcza jeśli zauważy się niepokojące objawy, w tym łysienie czy częste drapanie się.

Grzybica głowy – podsumowanie

Grzybica skóry głowy jest uporczywą dolegliwością, mogącą doprowadzić nawet do permanentnego wyłysienia. Dlatego w sytuacji, gdy dostrzeże się pierwsze symptomy, trzeba podjąć stosowne kroki. Odpowiednia diagnostyka i wdrożenie zaleconej przez lekarza terapii pomaga w skutecznym wyeliminowaniu tego problemu. Najważniejsze jednak, aby dbać o właściwą profilaktykę, dzięki której można uchronić się przed podobnymi infekcjami.